ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯವರು ಬಸವಣ್ಣನ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ವಚನದಲ್ಲಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ

---

ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯವರ ವಚನ:

**“ನಂದಿ ದೇವಂಗೆ, ಖಳ ಸಿರಿಯಾಳಂಗೆ, ಲಿಂಗ ದಾಸಿಮಯ್ಯಂಗೆ, ಜಾಗರ ಬಸವಣ್ಣಂಗೆ, ಆದರಿಕೆಯ ಬಿಟ್ಟು ಜೂಜನಾಡರೆ ನಮ್ಮವರಂದು?

ಒಬ್ಬಂಗೆ ಮಗನ ರಪಣ, ಒಬ್ಬಂಗೆ ಸೀರೆಯ ರಪಣ, ಒಬ್ಬಂಗೆ ತನು ಮನ ಧನದ ರಪಣ.

ಮೂವರೂ ಮೂದಲಿಸಿ ಮುಕ್ಕಣ್ಣನ ಗೆಲಿದರು. ಎನ್ನ ದೇವ ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಾ.”**

ಪದಾರ್ಥ / ವಿವರಣೆ:

1. “ನಂದಿ ದೇವಂಗೆ, ಖಳ ಸಿರಿಯಾಳಂಗೆ” → ನಂದಿ ದೇವ ಶರಣನು (ಅಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ), ಖಳ ಸಿರಿಯಾಳ (ಅಲಂಕಾರ, ವೈಭವ, ಧನ) ದಾಸನಾದನು. ಅಂದರೆ ಆತನು ಧನಾಭಿಮಾನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು.

2. “ಲಿಂಗ ದಾಸಿಮಯ್ಯಂಗೆ” → ದಾಸಿಮಯ್ಯ ಶರಣನು, ಲಿಂಗಾಭಿಮಾನ (ನಾನು ಲಿಂಗವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತೇನೆ, ನಾನೇ ಲಿಂಗಧಾರಿ) ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರಕ್ಕೆ ಬೀಳುವನು. ಆತನು ಭಕ್ತನಾದರೂ, ಅಹಂಕಾರದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದನು.

3. “ಜಾಗರ ಬಸವಣ್ಣಂಗೆ” → ಬಸವಣ್ಣ (ಶರಣರ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದವರು), ಜಾಗರ = ರಾಜಕೀಯ, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಬಿಟ್ಟನು. ಆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಮುಳುಗಿದನು.

4. “ಆದರಿಕೆಯ ಬಿಟ್ಟು ಜೂಜನಾಡರೆ ನಮ್ಮವರಂದು?” → ಇವರು ತಮಗೆ ಬಂದಾದರೆಯ (ದೈವಕೃಪೆಯ) ಬಿಟ್ಟು, ಮಾಯೆಯ ಜೂಜಾಟದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರೆ, ಇವರೆಲ್ಲರೂ ನಿಜವಾದ ಅಕ್ಕನ “ನಮ್ಮವರು” ಆಗಬಹುದೆ? ಅಂದರೆ – ನಿಜವಾದ ಶರಣರ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ತಪ್ಪಿದವರು.

ಎರಡನೆಯ ಭಾಗ:

“ಒಬ್ಬಂಗೆ ಮಗನ ರಪಣ, ಒಬ್ಬಂಗೆ ಸೀರೆಯ ರಪಣ, ಒಬ್ಬಂಗೆ ತನು ಮನ ಧನದ ರಪಣ.”

* ಒಬ್ಬನು ಮಗನ ಕಾಳಜಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದನು.

* ಒಬ್ಬನು ಸ್ತ್ರೀ (ಸೀರೆಯ, ಕಾಮಾಸಕ್ತಿ) ಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದನು.

* ಒಬ್ಬನು ತಾನು, ತನು-ಮನ-ಧನ – ಎಲ್ಲಾ ಸಂಪತ್ತು, ಅಹಂಕಾರದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದನು.

ಅಂದರೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅವರವರ ದುರ್ಬಲತೆಯು ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿತು.

ಅಂತಿಮ ಸಾಲು:

“ಮೂವರೂ ಮೂದಲಿಸಿ ಮುಕ್ಕಣ್ಣನ ಗೆಲಿದರು. ಎನ್ನ ದೇವ ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಾ.”

* ಮೂವರನ್ನೂ (ಮೂರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶರಣರನ್ನು) ಮಾಯೆ (ಮುಕ್ಕಣ್ಣು = ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣು ಹೊಂದಿರುವ ಮಾಯಾ/ಅಜ್ಞಾನ) ಗೆದ್ದಿತು.

* ಆದರೆ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ತನ್ನ ದೇವರಾದ ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ.

* ತಾನು ಮಾತ್ರ ಈ ಮಾಯೆಗೆ ತೊಡಗದೆ ದೇವನಲ್ಲೇ ಶರಣಾಗಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಸಾರಾಂಶ:

ಈ ವಚನದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಹೇಳುವುದು — ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಶರಣರೂ ಸಹ ಧನ, ಸ್ತ್ರೀ, ಅಹಂಕಾರ, ಅಧಿಕಾರ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದರು. ಅವರನ್ನು ಮಾಯೆ ಜಯಿಸಿತು. ಆದರೆ ನಿಜವಾದ ಶರಣಾಗತಿಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನಲ್ಲಿ ಲೀನರಾದವನು ಮಾತ್ರವೇ ಮಾಯೆಗೆ ಸೋಲನುಭವಿಸದೆ ಜಯಶಾಲಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ.

🙏 ಇದು ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯ ಧೈರ್ಯಮಯ, ನೇರವಾದ ವಚನ — ಶರಣರ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಮರೆಮಾಡದೆ ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟದ್ದು.

.

ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯವರು ಇಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳುವುದೇನಂದರೆ –

* ಎಷ್ಟೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶರಣರೂ ಆಗಲಿ,

* ಯಾರಾದರೂ ಮಗ–ಮನೆಮಕ್ಕಳ ಬಂಧನ, ಸೀರೆಯಾಸೆ–ಕಾಮಬಂಧನ, ಧನ–ಅಹಂಕಾರ, ಅಧಿಕಾರದ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿಟ್ಟರೆ,

* ಅವರು ನಿಜವಾದ ಶರಣರಲ್ಲ, ಮಾಯೆಯ ಆಟಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ.

“ಮೂವರೂ ಮೂದಲಿಸಿ ಮುಕ್ಕಣ್ಣನ ಗೆಲಿದರು” – ಅಂದರೆ, ಆ ಮೂವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರೂ ಕೂಡ ಮಾಯೆಗೆ ಸೋತರು. ಆದರೆ ತಾನು ಮಾತ್ರ ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನಲ್ಲಿ ಶರಣಾಗತಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮಾಯೆಗೆ ಸೋಲಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಕ್ಕ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

 “ಇನ್ನೊಂದು ದೃಷ್ಟಿಕೋನ” ನೋಡಬಹುದು.

1. ಪದರಥ (ಬಾಹ್ಯ ಅರ್ಥ)

ನಾನು ಈಗಾಗಲೇ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ –

* ನಂದಿದೇವ, ದಾಸಿಮಯ್ಯ, ಬಸವಣ್ಣ ಮುಂತಾದ ಶರಣರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ದುರ್ಬಲತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಾಯೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದರು.

* ಅಕ್ಕ ಮಾತ್ರ ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನಲ್ಲಿ ಅಚಲರಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

2. ಲಕ್ಷ್ಯಾರ್ಥ (ಸಂಕೇತಾರ್ಥ / ಮಾನಸಿಕ ಅರ್ಥ)

ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಕೂಡ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು:

* ನಂದಿದೇವ → ನಂದಿ = ಧನ, ಸಿರಿ → ಸಂಪತ್ತಿನಾಸಕ್ತಿ

* ದಾಸಿಮಯ್ಯ → “ಲಿಂಗದಾಸ” = ಧರ್ಮದ ಹೆಮ್ಮೆ, ಅಹಂಕಾರ

* ಬಸವಣ್ಣ → ಜಾಗರ = ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ರಾಜಕೀಯ-ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೋರಾಟ

ಹೀಗಾಗಿ, “ಮಗ”, “ಸೀರೆ”, “ತನುಮನಧನ” ಇವುಗಳು ಕೇವಲ ಲೌಕಿಕ ಬಂಧನಗಳ ಸಂಕೇತಗಳು. ಅಂದರೆ — ಕುಟುಂಬ, ಕಾಮ, ಅಹಂಕಾರ–ಸಂಪತ್ತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದರೆ ಯಾರೇ ಆಗಲಿ (ಯಾವ ಶರಣರೂ ಆಗಲಿ) ಮಾಯೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ.

3. ಗಹನಾರ್ಥ (ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿ)

* “ಮಗನ ರಪಣ” → ಮನಸ್ಸು ನಿರಂತರ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಚಿಂತನೆ–ಬಯಕೆ–ಸಂಕಲ್ಪಗಳ ಬಂಧನ.

* “ಸೀರೆಯ ರಪಣ” → ಇಂದ್ರಿಯ–ಸುಖಾಸಕ್ತಿಯ ಬಂಧನ.

* “ತನು–ಮನ–ಧನದ ರಪಣ” → ದೇಹಾಭಿಮಾನ, ಅಹಂಕಾರ, ಸಂಪತ್ತುಗಳ ಬಂಧನ.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂವರು (ಅಂದರೆ ಮೂರು ರೀತಿಯ ಆಸಕ್ತಿ) ಮಾಯೆಯ ಮುಂದೆ ಸೋಲುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಶರಣಾಗತಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು “ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ”ನಲ್ಲಿ ಲೀನರಾದವನು ಮಾತ್ರ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಸಾರಾಂಶ

ಹೀಗಾಗಿ –

* ಬಾಹ್ಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇದು ಕೆಲವು ಶರಣರ ದೋಷಗಳನ್ನು ಬಯಲಿಗೆಳೆಯುವ ವಚನ.

* ಸಂಕೇತಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇದು ಎಲ್ಲ ಸಾಧಕರಿಗೂ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆ: ಮಾಯೆಯ ಮೂರು ಬಲವಾದ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಈ ವಚನವನ್ನು Akka Mahadevi ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿಮರ್ಶೆಯಾಗಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅವರು ಕಲ್ಯಾಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಕೆಲವು ಕಪಟಭಕ್ತಿ, ಪ್ರದರ್ಶನದ ದಾಸೋಹ, ಹೊರಂಗದ ಆಚರಣೆ ಮತ್ತು ಒಳಗಿಲ್ಲದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಟುವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ,

ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ನೋಡಬೇಕು. ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯವರು “ಭಕ್ತಿ” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಪಟ, ಅಹಂಕಾರ, ದುರಾಚಾರ, ಪ್ರದರ್ಶನ — ಇವುಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ; ನಿಜವಾದ ಶರಣರನ್ನು ಅಲ್ಲ.

ವಚನ

ಬಸವನ ಭಕ್ತಿ ಕೊಟ್ಟಣದಮನೆ.

ಸಿರಿಯಾಳನ ಭಕ್ತಿ ಕಸಬುಗೇರಿ.

ಸಿಂಧುಬಲ್ಲಾಳನ ಭಕ್ತಿ ಪರದಾರದ್ರೋಹ.

ಉಳಿದಾದ ಅಟಮಟ ಉದಾಸೀನ ದಾಸೋಹವ ಮಾಡುವವರ

ದೈನ್ಯವೆಂಬ ಭೂತ ಸೋಂಕಿತು.

ಮಣ್ಣಿನ ಮನೆಯ ಕಟ್ಟಿ ಮಾಯಾ ಮೋಹಿನಿಯೆಂಬ

ಮಹೇಂದ್ರಜಾಲದೊಳಗಾಗಿ ಮಾಡುವ ಮಾಟ.

ಭಕ್ತನಲ್ಲಿ ಉಂಡು ಉದ್ದಂಡವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆವವರು ಶಿವನಲ್ಲ.

ಇವರು ದೇವಲೋಕ ಮತ್ರ್ಯಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೊರಗು.

ಶ್ರೀಗಿರಿ ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಾ,

ನನ್ನ ಭಕ್ತಿ ನಿನ್ನೊಳಗೈಕ್ಯವಾಯಿತ್ತಾಗಿ ನಿರ್ಭಯಲಾದೆ ಕಾಣಾ.

ವಿವರವಾದ ಅರ್ಥ

“ಬಸವನ ಭಕ್ತಿ ಕೊಟ್ಟಣದಮನೆ”

“ಕೊಟ್ಟಣದ ಮನೆ” ಎಂದರೆ ಜನರು ಬರುತ್ತಾ ಹೋಗುವ ದೊಡ್ಡ ಜಾಗ, ಗದ್ದಲದ ಸ್ಥಳ.

ಅಂದರೆ ಭಕ್ತಿ ಒಳಗಿನ ಅನುಭವವಾಗದೆ, ಹೊರಗಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿಬಿಟ್ಟರೆ ಅದರ ಸತ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸೂಚನೆ.

“ಸಿರಿಯಾಳನ ಭಕ್ತಿ ಕಸಬುಗೇರಿ”

ಇಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ವಾಣಿಜ್ಯವಾಗುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

“ಕಸಬುಗೇರಿ” ಎಂದರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಯುವ ಜಾಗ.

ಭಕ್ತಿ ನಿಷ್ಕಾಮವಾಗಿರದೆ ವ್ಯವಹಾರವಾಗಿಬಿಟ್ಟರೆ ಅದರ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ನಶಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥ.

“ಸಿಂಧುಬಲ್ಲಾಳನ ಭಕ್ತಿ ಪರದಾರದ್ರೋಹ”

ಹೊರಗೆ ಭಕ್ತಿಯ ರೂಪ ತೋರಿಸಿಕೊಂಡು ಒಳಗೆ ದುರಾಚಾರ, ಕಾಮ, ಅಧರ್ಮ ಇರುವವರನ್ನು ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯವರು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅಂದರೆ:

ಹೊರಗೆ ಶಿವಭಕ್ತಿ,

ಒಳಗೆ ಅನೈತಿಕ ವರ್ತನೆ,

ಇದು ನಿಜಭಕ್ತಿ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

“ಉಳಿದಾದ ಅಟಮಟ ಉದಾಸೀನ ದಾಸೋಹವ ಮಾಡುವವರ…”

ದಾಸೋಹವೂ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಆಚರಣೆ, ಹೆಸರು, ತೋರಾಟವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತು ಎಂದು ಅವರು ಟೀಕಿಸುತ್ತಾರೆ.ನಿಜವಾದ ದಾಸೋಹ ಎಂದರೆ:

ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದ ಸೇವೆ,ಕರುಣೆ, ಸಮಭಾವ.

ಆದರೆ “ಅಟಮಟ” — ಅಂದರೆ ಅಸತ್ಯ, ಗೊಂದಲ, ಪ್ರದರ್ಶನ — ಇವು ಸೇರಿಬಿಟ್ಟರೆ ಅದು ಶುದ್ಧ ದಾಸೋಹವಲ್ಲ.

“ದೈನ್ಯವೆಂಬ ಭೂತ ಸೋಂಕಿತು”

ಅಂದರೆ ಒಳಗಿನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬಡತನ, ಅಹಂಕಾರ, ಆಸೆ, ಕಪಟ — ಇವು ಭೂತದಂತೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿವೆ.

“ಮಣ್ಣಿನ ಮನೆಯ ಕಟ್ಟಿ ಮಾಯಾ ಮೋಹಿನಿಯೆಂಬ ಮಹೇಂದ್ರಜಾಲ…”

ಮಾನವ ಜೀವನವೇ ಮಣ್ಣಿನ ಮನೆ — ನಶ್ವರ.

ಆದರೂ ಜನರು ಮಾಯೆ, ಮೋಹ, ಹೆಸರು, ಅಧಿಕಾರ, ಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

“ಮಹೇಂದ್ರಜಾಲ” ಎಂದರೆ ದೊಡ್ಡ ಮೋಸ, ಭ್ರಮೆ.

“ಭಕ್ತನಲ್ಲಿ ಉಂಡು ಉದ್ದಂಡವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆವವರು ಶಿವನಲ್ಲ”

ಇದು ವಚನದ ಅತ್ಯಂತ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಸಾಲು.ಭಕ್ತನಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು:

ಅಹಂಕಾರದಿಂದ, ದುರಾಚಾರದಿಂದ,

ಕ್ರೌರ್ಯದಿಂದ, ಅಧಿಕಾರದ ಹುಮ್ಮಸ್ಸಿನಿಂದ

ನಡೆಯುವವರು ಶಿವಭಕ್ತರಲ್ಲ ಎಂದು ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯವರು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

“ಇವರು ದೇವಲೋಕ ಮತ್ರ್ಯಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೊರಗು”

ಅಂದರೆ ಇಂತಹವರು: ನಿಜವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯಲ್ಲ, ಮಾನವೀಯತೆಯಲ್ಲ.

ಅವರು ಎರಡಕ್ಕೂ ಹೊರತಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಅಂತಿಮ ಸಾಲು

“ನನ್ನ ಭಕ್ತಿ ನಿನ್ನೊಳಗೈಕ್ಯವಾಯಿತ್ತಾಗಿ.

ಕರ್ಮವೆಂಬ ಕದಳಿ ಎನಗೆ, ಕಾಯವೆಂಬ ಕದಳಿ ನಿಮಗೆ.

ಮಾಟವೆಂಬ ಕದಳಿ ಬಸವಣ್ಣಂಗೆ,

ಭಾವವೆಂಬ ಕದಳಿ ಚೆನ್ನಬಸವಣ್ಣಂಗೆ.

ಬಂದ ಬಂದ ಭಾವ ಸಲೆ ಸಂದಿತ್ತು.

ಎನ್ನಂಗದ ಅವಸಾನವ ಹೇಳಾ, ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಾ.

ವಿವರವಾದ ಅರ್ಥ

ಕರ್ಮವೆಂಬ ಕದಳಿ ಎನಗೆ

ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯವರು ತಮಗೆ ಇನ್ನೂ ಕರ್ಮಬಂಧನವಿದೆ ಎಂದು ವಿನಯದಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. “ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಕ್ತಳಾಗಿಲ್ಲ; ಕರ್ಮದ ಪದರಗಳು ಇನ್ನೂ ನನ್ನ ಸುತ್ತಿವೆ” ಎಂಬ ಆಂತರಿಕ ಭಾವ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಕಾಯವೆಂಬ ಕದಳಿ ನಿಮಗೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ದೇಹಾಭಿಮಾನ, ಲೋಕಸುಖ, ಭೋಗ, ಅಹಂಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ದೇಹವೇ ಸತ್ಯವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಬದುಕುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು “ಕಾಯವೆಂಬ ಕದಳಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಮಾಟವೆಂಬ ಕದಳಿ ಬಸವಣ್ಣಂಗೆ

ಈ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಅಪಾರ ವಾಗ್ಮಿತೆ ಮತ್ತು ಜನರನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ಮಾತಿನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

 ಜನರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದರು,

 ಅವರ ಮಾತಿಗೆ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಸೆಳೆತಶಕ್ತಿ ಇತ್ತು. 

ಅಂದರೆ:

ಬಸವಣ್ಣನವರಿಗೆ “ಮಾಟ” ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನ,

ಜನರನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ಮಾರ್ಗ,

ಅವರ ಮಾತು ಜನಮನವನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿತ್ತು.

ಆ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯವರು “ಮಾಟವೆಂಬ ಕದಳಿ ಬಸವಣ್ಣಂಗೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ 

ಭಾವವೆಂಬ ಕದಳಿ ಚೆನ್ನಬಸವಣ್ಣಂಗೆ

Channabasavanna ಅವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಳಗಿನ ಅನುಭವ, ಶುದ್ಧ ಭಕ್ತಿ, ಆತ್ಮಭಾವ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಮಾತಿಗಿಂತ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದರು.

ಬಂದ ಬಂದ ಭಾವ ಸಲೆ ಸಂದಿತ್ತು

ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಭಾವನೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಕ್ಷಣಿಕ. ಅವು ಬರುತ್ತವೆ, ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಸ್ಥಿರವಾದುದು ಪರಮತತ್ವ ಮಾತ್ರ.

ಎನ್ನಂಗದ ಅವಸಾನವ ಹೇಳಾ, ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಾ

ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯವರು ತಮ್ಮ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವವಾದ Chenna Mallikarjuna ಅವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ:

“ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಕಂಡ ನಾನು ಯಾವ ಅಂತಿಮ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪುವೆ?”

ಎಂಬ ಆಳವಾದ ಆತ್ಮಪ್ರಶ್ನೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.